Dagelijks lopen mensen risico door nepberichten en valse websites die lijken op die van een bank, overheid of webwinkel. Phishing blijft daarbij een van de meest voorkomende startpunten voor online fraude. Daarom testten publieke en private partijen samen een nieuwe aanpak: het Anti Phishing Shield. Uit de pilotresultaten blijkt dat die aanpak helpt om gevaarlijke pogingen te stoppen.
Vanaf juli 2025 tot nu zijn er volgens de betrokken partijen ruim twee miljoen pogingen om phishing- en frauduleuze websites te bezoeken geblokkeerd. Dat gebeurde voor een groep van ruim 200.000 gebruikers die met expliciete toestemming deelnamen aan de dienst.
Publiek-private samenwerking tegen phishing
Het Anti Phishing Shield is opgezet in een samenwerking van het ministerie van Justitie en Veiligheid, het NCSC, KPN, de politie, de Nederlandse Vereniging van Banken en NLconnect. Later sloten ook extra internetaanbieders aan, waaronder SNLLR, TriNed en Kabelnoord. Door meerdere partijen te betrekken ontstaat er een keten waarin informatie snel kan worden omgezet naar bescherming voor klanten.
Door het succes van de pilot wordt het initiatief ondergebracht bij het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). Tegelijk wordt onderzocht hoe het bereik en de effectiviteit verder kunnen worden vergroot. Dat betekent concreet: meer klanten bereiken via deelnemende providers en ook kijken hoe andere aanbieders kunnen aansluiten.
Waarom deze aanpak nodig is
De aanleiding voor extra bescherming is duidelijk. In 2025 werd 17% van de Nederlanders (ongeveer 2,5 miljoen mensen) volgens CBS-cijfers slachtoffer van online criminaliteit. Daarnaast laat onderzoek van Deloitte zien dat een groot deel van de cyberaanvallen begint met phishing: 91% zou starten via dit type misleiding.
Phishing loopt in de praktijk vaak langs een herkenbaar patroon. Eerst is er de benadering, waarbij slachtoffers via e-mail, sms of andere berichten worden aangespoord. Vervolgens volgt manipulatie: de ontvanger wordt verleid om op een link te klikken of gegevens in te voeren op een site die verdacht veel op het echte alternatief lijkt. Tot slot komt het misbruik, waarbij inlog- en betaalinformatie wordt gebruikt om accounts over te nemen of geld weg te sluizen.
Juist in die tweede fase—het moment van klikken—kan een technische ingreep het verschil maken. Het Anti Phishing Shield richt zich daarom op het voorkomen dat gebruikers terechtkomen op kwaadaardige domeinen.
Hoe werkt het Anti Phishing Shield precies?
De kern van de aanpak is technisch en draait om actuele informatie over verdachte domeinen. Het NCSC verzamelt continu signalen over domeinen die door criminelen worden misbruikt. Daarna worden die domeinen geanalyseerd en opgenomen in een zogenaamde denial list.
Die denial list wordt via een DNS-service gedeeld met deelnemende internetaanbieders. Volgens de pilotinformatie wordt de lijst elk kwartier bijgewerkt en bevat die inmiddels ruim 160.000 kwaadaardige domeinen. Domeinen die niet langer kwaadwillend zijn of offline zijn gehaald, worden uit de lijst verwijderd.
Internetaanbieders nemen de lijst vervolgens op in hun eigen infrastructuur. Voor klanten die via een opt-in toestemming hebben gegeven, wordt het bezoeken van een kwaadaardig domein geblokkeerd. Daarmee wordt de stap richting phishing en andere online oplichting kleiner: gebruikers zien niet zomaar een frauduleuze pagina, maar worden automatisch tegengehouden.
Opt-in maakt de bescherming beschikbaar voor deelnemers
Een belangrijk onderdeel van de pilot is dat de dienst niet “aan” staat voor iedereen. Om gebruik te kunnen maken van het Anti Phishing Shield moeten gebruikers expliciet toestemming geven met een opt-in. Tijdens de pilot gebeurde die toestemming dus ook, waardoor de werking is getest binnen een afgebakende doelgroep.
Deze keuze ondersteunt daarnaast het idee dat bescherming transparant en in overleg beschikbaar wordt gesteld: alleen deelnemers krijgen de blokkering bij gevaarlijke domeinen. Tegelijk blijft de bedoeling van de doorontwikkeling gericht op opschaling, zodat uiteindelijk meer klanten van de dienst kunnen profiteren.
Wat gebeurt er na de pilot?
Omdat de pilot aantoonbaar succes opleverde, besloten het ministerie van Justitie en Veiligheid en het NCSC om de gezamenlijke aanpak voort te zetten. Daarbij staat het verbeteren van bereik en effectiviteit centraal.
De komende periode wordt onderzocht hoe opschaling stap voor stap kan plaatsvinden. Dat kan door meer klanten te dekken binnen deelnemende providers, maar ook door andere internetaanbieders de mogelijkheid te geven om aan te sluiten. Zo groeit de technische verdedigingslaag mee met de behoefte aan phishingpreventie.
Conclusie
De resultaten van de pilot laten zien dat het Anti Phishing Shield phishing- en fraudepogingen kan blokkeren op het moment dat het risico het grootst is: zodra iemand op een kwaadaardige link terechtkomt. Sinds juli 2025 zijn er bij deelnemende gebruikers ruim twee miljoen pogingen tegengehouden, binnen een groep van ruim 200.000 deelnemers. Met onderbrenging bij het NCSC en plannen voor opschaling lijkt de volgende stap te gaan over het vergroten van zowel bereik als impact.
Bron: https://www.ncsc.nl/nieuws/ruim-twee-miljoen-bezoeken-aan-kwaadaardige-websites-voorkomen-in-pilot
