Op 24 februari 2022 begon Rusland de grootschalige aanval op Oekraïne. In dezelfde periode werden in Oekraïne én in andere Europese landen duizenden satellietmodems uitgeschakeld, met als doel communicatie te verstoren. Het incident liet zien hoe kwetsbaar vitale verbindingen kunnen zijn voor gerichte cyberaanvallen. Te midden van zorgen over voortgaande geopolitieke spanningen en nieuwe dreigingen uit onder meer Iran, komt nu een alternatief op: een AI-tool satellietcommunicatie die moet helpen om kwetsbaarheden systematisch te herkennen en weerbaarheid te onderbouwen.
Het gaat om het product Argo van Atalanta. Argo is bedoeld om de aanvalskans te verkleinen én om met wiskundige onderbouwing aan te tonen dat een netwerk bestand is tegen opkomende dreigingsstrategieën. In dit artikel zetten we uiteen wat Argo doet, waar het is toegepast en waarom experts verwachten dat dit type aanpak in de toekomst breder standaard wordt.
Van uitschakelde modems naar een nieuw verdedigingsmodel
De gebeurtenissen in 2022 draaiden niet alleen om ‘schade achteraf’, maar om het vroegtijdig uitvallen van communicatiekanalen. Door duizenden modems te raken, konden aanvallers een essentieel onderdeel van dagelijkse operatie en coördinatie treffen. Daarmee werd duidelijk dat traditionele manieren van testen of analyseren niet altijd genoeg zijn voor het soort risico’s dat in een moderne cyberconflictsetting ontstaat.
Atalanta positioneert Argo als een antwoord op precies dat probleem. Het product richt zich niet enkel op detectie, maar op een uitgebreidere analyse van software en internetverbonden systemen. Het doel: de weerbaarheid vergroten, zodat kritieke netwerken minder snel falen wanneer er nieuwe varianten van aanvallen opduiken.
Argo en ‘software understanding’
Volgens Atalanta steunt de AI-tool satellietcommunicatie op een concept dat het bedrijf “software understanding” noemt. Daarbij combineert Argo complexe wiskunde met kunstmatige-intelligentietechnologie. Het idee is dat je niet alleen kijkt naar bekende zwakke plekken, maar dat je systemen meer generiek kunt doorgronden op potentiële kwetsbaarheden.
Argo wordt door Atalanta gepresenteerd als het eerste commercieel beschikbare systeem dat software en internetgekoppelde omgevingen op een bredere manier kan analyseren. Daarmee past het in een bredere beweging richting formele en onderbouwde beveiligingsaanpak: niet enkel “dit lijkt veilig”, maar “dit kan wiskundig worden beargumenteerd”.
Waarom wiskunde en AI samen tellen
De bron benadrukt dat Argo de wiskunde gebruikt om claims over weerbaarheid te ondersteunen. Op die manier ontstaat een technisch bewijsstuk: niet alleen een rapportage met aannames, maar een set onderliggende berekeningen die moeten uitleggen waarom een netwerk sterker is tegen toekomstige aanvallen.
Die bewijslaag is vooral relevant voor omgevingen met hoge impact, zoals satellietcommunicatienetwerken, omdat uitval grote maatschappelijke en operationele gevolgen kan hebben.
Bewijs voor Viasat: resilience tegen nieuwe tegenstanders
Een van de concrete toepassingen waar Argo aan wordt gekoppeld, is het aantonen van de veerkracht van het satellietcommunicatienetwerk van Viasat. Viasat’s netwerk werd in 2022 doelwit van een hackingaanval. Atalanta stelt dat Argo (de onderliggende technologie) is gebruikt om te toetsen hoe weerbaar het netwerk is tegen opkomende aanvallen van nieuwe tegenstanders.
Viasat’s chief of cyber strategy, Nick Saunders, geeft aan dat de aanpak niet alleen gericht is op het “hardening” van het netwerk voor de toekomst. Het systeem levert volgens hem ook de wiskundige onderbouwing die die claim ondersteunt.
In de praktijk betekent dit dat beveiliging niet alleen een eenmalige inspanning is, maar een continu proces: je wilt inzicht in hoe je systeem zich gedraagt wanneer de aanvaller de aanpak aanpast.
Van defensie naar kritieke sectoren: bredere relevantie
De aanleiding achter deze ontwikkeling is breder dan één incident. De bron verwijst naar waarschuwingen van overheidsinstanties in de zomer dat Iranian hackers onder meer water- en afvalwater systemen zouden targeten. Zulke meldingen onderstrepen dat aanvallers steeds vaker infrastructuur benaderen die direct doorwerkt naar het dagelijks leven.
Ook in een militaire context is de ambitie groot. Atalanta’s CEO en co-founder Anjana Rajan zegt dat “tools en technieken van gisteren” niet opschalen voor vandaag, en dat software understanding volgens haar richtinggevend zal zijn voor wie systemen bouwt met grote consequenties. De nadruk ligt daarbij niet alleen op het vinden van zwaktes, maar op het aantonen van robuustheid onder veranderende omstandigheden.
Genesis Mission: toepassing buiten cyber alleen
Argo wordt niet alleen genoemd in relatie tot satellietcommunicatie. De bron meldt dat de technologie ook is ingezet voor de Genesis Mission, een initiatief van het Department of Energy om autonome kernreactoren te ontwikkelen.
Dat vertelt iets over de insteek: systemen die extreem kritisch zijn, hebben behoefte aan methoden waarmee je softwaregedrag en systeemweerbaarheid op een gestructureerde manier kunt benaderen. In zulke projecten gaat het vaak om betrouwbaarheid op lange termijn, waarbij testen alleen niet altijd volstaat.
Waarom dit mogelijk ‘standaard gereedschap’ wordt
Greg Shannon, chief cybersecurity scientist bij het Idaho National Laboratory, verwacht dat technologie zoals die van Atalanta uiteindelijk onderdeel wordt van de standaardtoolkits voor het testen van nieuwe capabilities. Hij stelt dat het binnen een decennium of twee “iets gemeens” kan worden in het ontwikkelproces.
Volgens Shannon speelt bovendien een lange investering in dit domein. Hij noemt dat de DARPA al tientallen jaren miljarden investeert in vergelijkbare technologie. DARPA is bekend als onderzoeksorganisatie die baanbrekende technologieën heeft geholpen ontwikkelen, waaronder het internet en stealth aircraft. De bron zegt dat die investeringen hebben bijgedragen aan de vraag naar systemen zoals Argo, en dat je nu de eerste tastbare resultaten ziet.
Daarnaast wordt in de bron aangehaald dat de Pentagon chief technology officer eerder aangaf dat hij de wiskundige basis van Atalanta’s aanpak zag als de toekomst voor militaire cybersecurity, en dat hij het wilde laten uitgroeien tot een “gold standard”.
Wat betekent dit voor organisaties vandaag?
Niet elke organisatie beschikt over een eigen satellietnetwerk of draait een kernenergie-gerelateerd innovatieprogramma. Toch zit de kern van het verhaal in de methode: combineren van AI met wiskundige onderbouwing om weerbaarheid aantoonbaar te maken. Dat kan ook relevant zijn voor andere omgevingen met strenge eisen aan betrouwbaarheid en uptime.
Benieuwd naar bredere trends rond AI in security en kritieke infrastructuur? Lees ook:
- AI-agents in oorlog: risico’s in multi-agent taken
- CISA: direct patchen van misbruikte kwetsbaarheden
- Phishing 3.0: van e-mailscans naar agent-gedreven aanval
Die artikelen raken aan dezelfde realiteit: aanvallen worden sneller, adaptiever en contextgerichter. Daardoor neemt de behoefte toe aan beveiligingsbenaderingen die verder gaan dan handmatige checks en achteraf ingrijpen.
Conclusie: een stap richting aantoonbare weerbaarheid
De uitschakeling van satellietmodems in 2022 maakte pijnlijk duidelijk hoe cyberaanvallen communicatie kunnen lamleggen. Met Argo levert Atalanta een AI-tool satellietcommunicatie die “software understanding” combineert met complexe wiskunde om kwetsbaarheden breder te analyseren en weerbaarheid beter te onderbouwen.
Dat Argo wordt gekoppeld aan Viasat’s satellietnetwerk én aan de Genesis Mission onderstreept dat de aanpak gericht is op systemen met hoge impact. Experts verwachten bovendien dat technologie met vergelijkbare principes op termijn een standaardonderdeel wordt van het ontwikkel- en testgereedschap. In een tijd waarin dreigingen blijven evolueren, is dat precies het soort verschuiving dat organisaties nodig hebben om hun kritieke infrastructuur toekomstbestendig te maken.
